توضیحات
سن حیوان بخش مهمی از سابقهی زندگی آن را تشکیل میدهد و نقش اساسی در ارزیابی وضعیت جسمانی، توان حرکتی، میزان تحمل استرس و قدرت عمومی بدن ایفا میکند. این ویژگیها بسته به جوان یا مسن بودن حیوان تفاوت قابل توجهی دارند و نادیده گرفتن سن میتواند پیامدهای جدی و گاه جبرانناپذیر به همراه داشته باشد.
سن بیمار بر تمامی جنبههای تصمیمگیری دامپزشکی تأثیر میگذارد؛ از جمله شیوه مهار و کنترل حیوان، ارزیابی تشخیصهای افتراقی، انتخاب روشهای درمانی، و تعیین نوع و دُز داروها و مواد بیهوشی. همچنین سن، در برآورد امید به زندگی، قابلیت واگذاری به سرپرست جدید و حتی تصمیمگیری درباره یوتنایز نقش تعیینکنندهای دارد. ازاینرو، در کلینیکهای دامهای کوچک، مراکز درمانی و پناهگاههای حیوانات، دامپزشکان بهطور مستمر با مواردی مواجه هستند که در آنها تعیین سن حیواناتی با سابقه نامشخص، بررسی صحت سن اعلامشده، و رسیدگی به موارد قضایی یا حیوانات بیصاحب ضرورت مییابد.
اگرچه تعیین دقیق سن، بهویژه در سنین بالا، غالباً امکانپذیر نیست، اما تخمین نسبی آن میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار دامپزشک قرار دهد. این امر بهویژه در حیوانات مورد خرید و فروش و نیز در بیماران با سابقه نامعلوم، نقش مهمی در تشخیص، درمان و مدیریت صحیح بیماریها ایفا میکند. در تخمين سن حيوان معمولا از خروج دندنها از لثه و ساييدگي آنها استفاده ميشود ولي هرچه سن حيوان بالاتر ميرود دقت تخمين سن از روي دندانها كاهش مييابد. اين امر در نژادهاي كوچك اهميت بيشتري دارد زيرا دندانها در اين نژادها بسيار سفت بوده و براحتي ساييده نميشوند و بسياري از اوقات تعيين سن حيوان را با مشكل مواجه كرده و يا اشتباه تشخيص داده ميشود. در سنين بالاتر کمک گرفتن از تغییرات چشمی در تخمين سن اهميت بيشتري پيدا مي كند. لذا با افزايش سن حيوان تغييراتي در عدسي چشم رخ ميدهد كه باعث متراكمتر شدن عدسي شده و نحوه انعكاس نور آن تغيير ميكند و با مشاهده عدسي چشم در نور معمولي اين تغييرات قابل مشاهده است. از طرف ديگر با چكاندن قطرههاي چشمي گشاده كننده مردمك و مشاهده عدسي تحت نور قوي ميتوان انعكاسهاي قدامي و خلفي هسته عدسي را مشاهده نموده و بر اساس اختلافات آنها سن حيوان را تخمين زد. اين امر در گربهها اهميت ببيشتري دارد زيرا دندانهاي گربه بسيار كوچك بوده و از روي ساييدگي دندها نميتوان براحتي سن گربه را تخمين زد؛ لذا با تاباندن نور به چشم گربه در مورد تعيين سن آن بهتر ميتوان قضاوت نمود. پس از چاپ كتابچه تشخيص سن در دامهاي كوچك در سال 1381 بازخوردهاي زيادي از طرف همكاران و دانشجويان انجام گرفت و اينجانب را تشويق نمود كه با برطرف نمودن ايرادات و نقصهاي آن، در خصوص تخمين سن در دامهاي كوچك، كتاب جامعتري تهيه شود. لذا كتاب حاضر با رفع ايرادات قبلي همراه با تجربيات 25 سال گذشته و تهيه تعداد زيادي عكس از مواردي كه تخمين سن آنها با شناسنامه همخواني داشت و با عنوانی جديد تدوین گرديد. بعلاوه فصل جدیدی تحت عنوان “تخمین سن در سگها و گربهها با استفاده از معاینهی عدسی چشم” اضافه گردید که اساس تخمین سن بر پایه انعکاس نور از هسته عدسی میباشد. در تهیه این کتاب از کمکهای مؤثر همکار عزیزم، جناب آقای دکتر محمد شایقی، بهره گرفته شده است؛ و علاوه بر تصاویر تهیهشده در دانشکده، از تصاویری که از حیوانات ارجاعشده به دانشکده و نیز تصاویری که ایشان تهیه کرده بودند، استفاده گردیده است. همچنین، از همکاری ارزشمند ایشان، بهعنوان نویسنده دوم این کتاب بهره گرفته شده که بدینوسیله مراتب سپاس و قدردانی صمیمانه خود را از زحمات و مساعدتهای ارزشمند ایشان اعلام مینمایم.
در اين كتاب سعي شده است مطالب به صورت ساده همراه با تصاوير گرفته شده از حيواناتي كه سن آنها دقيقا مشخص بوده همراه گردد تا خوانندگان بتوانند براحتي آن را مورد استفاده قرار دهند. كتاب حاضر به دامپزشكان و ساير علاقمندان كمك مينمايد كه در مراجعات مختلف بتوانند تا حدودي خواسته مراجعان و صاحبان حيوانات را مرتفع نمايند. اميد است كه اساتيد گرامي و پژوهشگران محترم اشكالات و لغزشهاي علمي موجود در اين كتاب را تذكر دهند تا در چاپهاي بعدي مورد توجه قرار گرفته و رفع گردد.
دكتر علي اصغر سرچاهي
زمستان 1404
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.